Çocuklarımıza daha yaşanabilir bir dünya bırakmak elimizde

Adeta Türkiye’de çevre adına atılmış tarihi ve dev bir adım olacak. Ajanslara düşen haberi okurken gerçekten heyecanlandım. Çünkü Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bir yönetmelik hazırlayarak plastik çatal, bıçak, tabak, bardak, pipet ve kulak çubukları başta olmak üzere tek kullanımlık plastiklere son vermeyi amaçlıyor.

Nereden bakarsanız bakın çok güzel bir haber. Zira tek kullanımlık plastik ürünlerin çevreye, toprağa ve suya verdiği tahribatı anlatmaya kalksak sayfalar yetmez. Hele ki bahar ve yaz ile birlikte başlayan piknik ve deniz sezonu, bu tahribatı tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.

Bir çevre temizliği etkinliğine katıldığımda bunu bizzat gördüm. Oğlumla birlikte küçük bir piknik alanında iki büyük poşet çöpü toplamak hiç de zor olmadı. Poşetin içini dolduranların büyük bölümü ise tek kullanımlık tabak, çatal, bardak ve pipetlerden oluşuyordu.

Elbette doğanın insanlar tarafından kirletilmesi başlı başına ayrı bir sorun. Ancak kullanılan malzemeler tek kullanımlık plastikler yerine günlük ve tekrar kullanılabilir ürünler olsaydı bu manzaraların önemli bir kısmıyla karşılaşmayacaktık.

Dolayısıyla Bakanlığın bu girişimini desteklememek mümkün değil. Zira bu çalışma ile yıllık yaklaşık 1,5 milyar TL’lik bir tasarruf planlanıyor. Yönetmelik taslağına göre ilk etapta tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzına son verilecek. Böylece yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımının önüne geçilecek ve yaklaşık 1,5 milyar TL’lik atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanacak.

Verilen rakamlar ise durumun ciddiyetini açıkça ortaya koyuyor. 2022 yılında Türkiye’de;

155 bin 935 ton plastik içecek şişesi

120 bin ton plastik bardak

63 bin ton gıda kabı

32 bin 406 ton plastik çatal-kaşık

25 bin 584 ton plastik tabak

10 bin 234 ton pipet

5 bin 117 ton plastik karıştırıcı

2 bin 858 ton kulak pamuğu çubuğu

olmak üzere toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi.

Bu nedenle plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin sunulması son derece sevindirici.

Hatırlayalım; ilk uygulamaya konulduğunda büyük tartışmalara neden olan ücretli plastik poşet uygulamasının sonuçları da oldukça dikkat çekici oldu. 2019 yılında başlatılan uygulama sayesinde 2019–2025 yılları arasında 3 milyon 90 bin 586 ton plastik atığın oluşumu engellendi. Bu azalışla 42,1 milyar TL’lik plastik hammadde ithalatının önüne geçilirken yaklaşık 252 bin 761 ton sera gazı emisyonu da engellendi.

Rakamlar da ortada, gerçekler de… Çocuklarımıza daha yaşanabilir bir dünya bırakmak elimizde. Atılan bu dev adımlar sayesinde daha temiz ve daha sağlıklı bir çevreyi gelecek nesillere bırakmak, belki de onlara verebileceğimiz en büyük miras olacak.

bilgi(@)omerkeser.com.tr